The Taliban Check Point. A short story
PROLOUGE
The Checkpoint
In a searing summer, when the heat melted the asphalt, the
smell of it hung in the air. A line of trucks and buses and passenger cars
inched along, waiting to pass the Taliban checkpoint. A group of young boys ran
alongside the moving traffic, tapping on windows — some offering bottled water,
others chewing gum and maswak toothbrushes.
A tall man with a long beard and long black hair resting
uncombed on his shoulders, half-naked, wrapped only in the Taliban banner, ran
up and down the line, tearing at his own hair, his face bloody, the blood
dripping down and staining the white banner red.
He had been fine a few days before. He was the commander of
this checkpoint.
Later, one of his mujahideen brothers described the story
this way:
The road between Kabul and Kandahar ran straight through
Maidan Wardak, and on that stretch stood a checkpoint that had been there long
enough to look like it had grown out of the ground — half mud, half salvaged
wood, its walls reinforced with sandbags gone the color of the dust that never
stopped moving. On the roof, a white flag turned in the wind: the shahada
stitched across it in black, the words worn thin by two summers of sun. A few
plastic water bottles, crushed and sun-bleached, had blown up against the base
of the sandbags and stayed there, nobody's job to move them.
A line of vehicles idled in the heat, waiting.
Allahgul stood at the head of it, his AK-47 slung behind the
ribbon strung across the highway, and prayed. The road would not open again
until he finished.
He was close to seven feet tall — a height that made men in
the district lower their voices when they spoke of him, as if he might hear
them from wherever he was. His hair fell black and heavy past his shoulders,
and more than one fighter under his command had said, not quite as a joke, that
he looked like Che Guevara crossed with something out of an older, harder
story. A scar crossed his forehead in the shape of a crescent moon — the mark
of a fight against NATO forces two years back, when he'd led twelve men through
a night that only he and four others walked out of. His fighters called him
Commander Gashdum. Others called him Scorpion, for the ridged white scarring
that covered most of his back and forearms, skin that had healed wrong and kept
healing wrong, a permanent record of that same night.
Among his daily duties was making sure the dress code handed
down by his commanders was obeyed, and that no woman traveled the road without
a mahram.
He finished praying and motioned the first car forward with
two fingers. A dust-colored Toyota Corolla — the kind everyone on that road
called a Siyaha — rolled up slow, and the driver, a young man in his
late twenties, cranked down the passenger window by hand.
They exchanged greetings. Allahgul leaned his head and
shoulders into the car, the way he always did, close enough to smell the
cigarettes someone in the back seat had been smoking and trying to hide.
"Any bad guys in here?"
Heads shook. No one met his eyes for longer than they had
to.
He waved the car through, and the two trucks and a bus
behind it, his palm loose and almost bored, granting passage like a man
swatting flies.
The next car did not get the same mercy.
He ordered every man out and lined them against the
Corolla's flank, his rifle riding easy on his shoulder, more habit than threat.
"Recite Surah Ya-Sin. All of it."
Most of them did, in the flat, fast mumble of men who had
learned it as boys and never stopped needing it. One did not. A young man,
maybe nineteen, stalled two-thirds through and stood there with his mouth open
on a word that would not come, sweat cutting a clean line down through the dust
on his temple.
Allahgul studied him for a moment that went on long enough
for everyone in the line to feel it.
"You don't deserve the beard our Prophet, peace be upon
him, commanded us to wear."
He reached out and pulled a fistful of it out by the root.
The young man's cry was short and high, cut off almost before it started — the
sound of someone remembering, mid-scream, that screaming here could cost him
more.
Allahgul let the hair fall. Most of it went to the dust at
his feet. A few strands caught on the coarse weave of his own trousers, clung
to the back of his hand, and he didn't notice them go with him when he turned
back toward the checkpoint.
He noticed them that night.
He was washing before prayer, working the bar of soap up
along his forearm, when his thumb caught on something that shouldn't have been
there — a single black hair, fine as thread, standing up out of his own skin
between two knuckles. He plucked it. Another sat half an inch away. He plucked
that one too, and set his hand flat under the tap, and told himself it was
nothing — a hair from the boy's beard that had stuck to him and he was only now
finding it — and that this made sense, and that a man did not need to think
about it any further than that.
He thought about it for the next four nights.
Each night the same ritual: soap, water, the lamp turned up
so he could see his own palm i
n full light, and each night one or two hairs waiting for
him that had not been there that morning — that he was certain, certain, had
not been there that morning. He began checking his forehead in the cracked
mirror by the qaraargha door, turning his face this way and that, until
one of the younger fighters asked what he was looking for, and he said nothing,
and did not check again where anyone could see him do it.
By the fifth night he was not checking. He was cutting. A
pair of scissors, meant for trimming, worked too fast and too close, until he
nicked the webbing between two fingers and stood there watching the blood come
up dark in the lamplight — and did not, for several long seconds, feel it as
pain so much as confirmation. Proof, finally, of something growing where
nothing should grow.
By then he believed the hair had spread to the top of his
feet, to his ankles, to the webbing between his fingers where the scissors had
cut him. He did not report for his post the next morning, or the one after
that.
On the second night of his absence, a sentry at the
checkpoint looked up from the small fire he was tending and saw a shape coming
up the road out of the dark, moving in the loose, unhurried way of a man
walking to evening prayer. It was Allahgul. He was naked, and he did not seem
to feel the cold, and when the sentry called his name he did not stop or turn
his head — only kept walking toward the checkpoint that had been his to
command, his palms already turned up and open in front of him, as if he expected,
at last, someone to take a good long look and tell him what they saw growing
there.
Some of his mujahideen brothers said he had been overtaken
by jinn. Others said nothing, and looked away.
He was carried to a hospital in Kabul that same night, and
did not speak again for three days.
He was carried to a hospital in Kabul that same night and
did not speak again for three days.
By the fifth night, the hairs had grown long enough to curl
out from beneath his bandages. The doctors strapped his wrists to the bedrails
and moved him to a locked room at the end of the corridor.
The fighters at the checkpoint stopped calling him
Commander. They called him Jiniyati—the one touched by the
unseen—and none of them came to visit.
He lay in the locked room, his palms turned up toward the
light, and remembered his brother—the one who had chosen a different flag, a
different war—and did not know if he was remembering his life or watching it
leave him.
He had been fine a few days before.
چک پانت طالبان
در گرمای سوزان تابستان، آنچنان که
آسفالت زیر آفتاب آب میشد، بوی قیرِ داغ در هوا موج میزد. صفی از کامیونها،
اتوبوسها و موترهای مسافربری بهکندی پیش میرفتند و در انتظار عبور از ایست
بازرسی طالبان بودند. گروهی از پسران نوجوان در کنار موترهای در حال حرکت میدویدند
و به شیشهها تقه میزدند؛ بعضی بوتلهای آب میفروختند، بعضی دیگر آدامس و مسواک
چوبیِ مسواک (مسواک اراک).
مردی بلندقد، با ریشی انبوه و موهای
سیاه و بلند که ژولیده روی شانههایش ریخته بود، نیمهبرهنه و تنها در پرچم طالبان
پیچیده شده، در امتداد صف موترها بالا و پایین میدوید. موهای خود را با چنگ میکند،
چهرهاش غرق خون بود و خون از صورتش سرازیر میشد و پرچم سفید را به رنگ سرخ درمیآورد.
چند روز پیش، او کاملاً سالم بود. او
فرمانده همین ایست بازرسی بود.
بعدها، یکی از برادران مجاهدش داستان
را چنین روایت کرد:
جادهٔ کابل ـ قندهار از میان ولایت
میدان وردک میگذشت و در همان مسیر، ایست بازرسیای قرار داشت که آنقدر سالها
همانجا مانده بود که گویی از دل خاک روییده است؛ نیمی از آن از گل ساخته شده بود
و نیم دیگر از تختههای کهنه و چوبهای جمعآوریشده. دیوارهایش با بوجیهای شنی
تقویت شده بود؛ بوجیهایی که رنگشان از گرد و غباری که هرگز آرام نمیگرفت، به
رنگ خاک درآمده بود.
بر بام آن، پرچم سفید طالبان در باد
میچرخید. شهادتین با خط سیاه بر آن دوخته شده بود، اما آفتاب سوزان دو تابستان،
نوشتهها را کمرنگ و فرسوده کرده بود. چند بوتل پلاستیکی آب، لهشده و از آفتاب
رنگباخته، در پای بوجیهای شنی گیر مانده بودند؛ انگار دیگر مسئول پاک کردنشان
هیچکس نبود.
صفی از موترها زیر گرمای سوزان در
انتظار ایستاده بودند.
اللهگل در پیشاپیش ایست بازرسی،
کنار نوار بستهشده بر عرض جاده، با کلاشینکوفی که بر شانهاش آویخته بود، ایستاده
و نماز میخواند. تا زمانی که نمازش پایان نمییافت، جاده دوباره باز نمیشد.
قد او نزدیک به هفت فوت بود؛ آنقدر
بلند که مردم محل، وقتی نامش را بر زبان میآوردند، ناخودآگاه صدای خود را پایین
میآوردند، گویی ممکن بود از هر کجا که باشد، سخنانشان را بشنود. موهای سیاه و
پرپشتش از شانههایش پایینتر میریخت و بیش از یکی از جنگجویان تحت فرمانش، نیمهجدی
و نیمهشوخی، گفته بودند که او شبیه چهگوارا است، اما انگار از دل داستانی
قدیمیتر و خشنتر بیرون آمده باشد.
بر پیشانیاش زخمی به شکل هلال ماه
دیده میشد؛ یادگار نبردی با نیروهای ناتو دو سال پیش، زمانی که دوازده مرد را در
دل شبی تاریک رهبری کرده بود و تنها او و چهار نفر دیگر زنده از آن بیرون آمده
بودند.
جنگجویانش او را قوماندان گشدم
صدا میزدند. دیگران لقب عقرب را برایش برگزیده بودند؛ بهخاطر زخمهای
سفید و برجستهای که بیشتر پشت و ساعدهایش را پوشانده بود؛ پوستی که هرگز درست
التیام نیافته بود و همچنان به شکلی
در میان وظایف روزانهاش این بود که
مطمئن شود دستور پوشش لباس که از سوی فرماندهانش صادر شده بود رعایت میشود، و هیچ
زنی بدون محرم در این جاده رفتوآمد نمیکند.
نمازش را تمام کرد و با دو انگشت به
نخستین موتر اشاره کرد که جلو بیاید. یک کرولای تویوتا به رنگ خاک ــ همان
مدلی که همه در آن جاده به آن «سیاهه» میگفتند ــ آهسته نزدیک شد. راننده، مرد
جوانی در اواخر دههی بیست زندگیاش، شیشهی سمت سرنشین را با دستهی دستی پایین
کشید.
سلام و احوالپرسی کوتاهی رد و بدل
شد. اللهگل سر و شانههایش را، همانگونه که همیشه میکرد، داخل موتر برد؛ آنقدر
نزدیک که بوی سگرتهایی را که کسی در چوکی عقب کشیده و سعی کرده بود پنهان کند، حس
کند.
«آدمِ بدی اینجا نیست؟»
همه سر تکان دادند. هیچکس بیش از
آنچه ناگزیر بود به چشمانش نگاه نکرد.
او با کف دستی شل و بیحوصله اشاره
کرد که موتر برود، و پس از آن دو لاری و یک بس را نیز عبور داد؛ گویی مردی بود که
تنها مگسها را از پیش رویش میراند.
اما موتر بعدی چنین بختی نداشت.
دستور داد همهی مردها پیاده شوند و
آنها را در کنار بدنهی کرولا به صف کرد. تفنگش بیدغدغه روی شانهاش آویزان بود؛
بیشتر از سر عادت، نه برای تهدید.
«سورهٔ یاسین را بخوانید. همهاش را.»
بیشترشان خواندند؛ با همان زمزمهی
یکنواخت و شتابزدهی مردانی که از کودکی آن را آموخته بودند و هیچگاه از حفظ
داشتنش بینیاز نشده بودند. اما یکی نتوانست. جوانی، شاید نوزده ساله، دو سوم سوره
را که خواند، درماند. دهانش روی واژهای که دیگر به یادش نمیآمد باز ماند، و قطرهی
عرق، میان گرد و غبار نشسته بر شقیقهاش، خط باریکی کشید.
اللهگل لحظهای به او خیره شد؛ لحظهای
که آنقدر طول کشید تا همهی کسانی که در صف ایستاده بودند سنگینیاش را احساس
کنند.
«تو شایستهی ریشی نیستی که پیامبر
ما، صلیالله علیه وسلم، به داشتنش فرمان داده است.»
دست دراز کرد، مشت پُری از ریش او را
از بیخ کند. فریاد جوان کوتاه و زیر بود؛ پیش از آنکه کامل شکل بگیرد، خاموش شد،
انگار در میانهی فریاد به یاد آورده باشد که فریاد کشیدن در اینجا ممکن است بهای
سنگینتری برایش داشته باشد.
اللهگل موهای کندهشده را رها کرد.
بیشترشان روی خاک زیر پایش افتاد. چند تار اما به بافت زبر شلوار خودش گیر کرد و
چند تار دیگر به پشت دستش چسبید. وقتی به سوی ایست بازرسی برگشت، اصلاً متوجه آنها
نشد.
آن شب متوجه شد.
پیش از نماز مشغول وضو بود. صابون را
روی ساعدش میکشید که شستش به چیزی گیر کرد که نباید آنجا میبود؛ یک تار موی
سیاه، نازک به ظرافت نخ، که از پوست خودش، میان دو بند انگشت، بیرون زده بود. آن
را کند. نیم اینچ آنطرفتر، تار موی دیگری بود. آن را هم کند. بعد دستش را زیر
شیر آب صاف نگه داشت و با خود گفت چیزی نیست؛ حتماً یکی از موهای ریش همان جوان
بوده که به دستش چسبیده و تازه حالا متوجهش شده است. با خودش تکرار کرد که این
توضیح کاملاً منطقی است و مرد نباید بیش از این ذهنش را درگیر چنین موضوعی کند
هر شب همان مراسم تکرار میشد:
صابون، آب، چراغی که روشنتر میشد تا بتواند کف دستش را زیر نور کامل ببیند. و هر
شب، یک یا دو تار مو در آنجا انتظارش را میکشید؛ موهایی که مطمئن بود، کاملاً
مطمئن بود، آن صبح وجود نداشتند.
کمکم شروع کرد پیشانیاش را در
آینهٔ ترکخوردهای که کنار درِ قرارگاه آویزان بود وارسی کند. صورتش را به این سو
و آن سو میچرخاند تا مبادا چیزی از چشمش پنهان بماند. سرانجام یکی از جنگجویان
جوان از او پرسید:
«قوماندان، دنبال چه میگردی؟»
او هیچ جوابی نداد و از آن پس دیگر
جایی که دیگران میتوانستند ببینند، خودش را وارسی نکرد.
تا شب پنجم دیگر دنبال موها نمیگشت؛
آنها را میبرید.
قیچی کوچکی که برای مرتب کردن مو
ساخته شده بود، بیش از حد تیز و سریع عمل میکرد. آنقدر نزدیک پوست برید که پردهٔ
میان دو انگشتش شکافته شد. همانجا ایستاد و نگاه کرد که چگونه خون، زیر نور چراغ،
تیره و آرام از زخم بیرون میآید. چندین ثانیه گذشت و آنچه احساس کرد، بیشتر از
درد، نوعی تأیید بود؛ گویی سرانجام مدرکی یافته بود که چیزی در جایی میروید که
هرگز نباید میرویید.
تا آن زمان دیگر باور کرده بود که
موها به روی پاهایش، به قوزکهایش، و حتی به میان انگشتانش، همانجایی که قیچی
زخمش کرده بود، سرایت کردهاند.
صبح روز بعد به پاسگاه نرفت.
روز بعد هم نرفت.
در دومین شب غیبتش، یکی از نگهبانان
پاسگاه کنار آتش کوچکی که روشن کرده بود نشسته بود. ناگهان سر بلند کرد و سایهای
را دید که از دل تاریکی در امتداد جاده نزدیک میشد؛ آرام و بیشتاب، مانند مردی
که برای نماز شام راه میرود.
اللهگل بود.
او کاملاً برهنه بود و انگار سرمای
شب را اصلاً احساس نمیکرد. نگهبان نامش را صدا زد، اما او نه ایستاد و نه حتی سرش
را برگرداند. فقط به راهش ادامه داد؛ به سوی همان پاسگاهی که روزی فرماندهاش بود.
کف دستهایش را از پیش رو به بالا و گشوده گرفته بود، انگار انتظار داشت کسی
سرانجام آنها را با دقت نگاه کند و به او بگوید چه چیزی در آنجا در حال روییدن
است.
بعضی از برادران مجاهدش گفتند جن بر
او مسلط شده است.
بعضی دیگر چیزی نگفتند و فقط نگاهشان
را از او دزدیدند.
همان شب او را به بیمارستانی در کابل
منتقل کردند و تا سه روز حتی یک کلمه هم بر زبان نیاورد.
تا شب پنجم، موها آنقدر بلند شده
بودند که از زیر بانداژهایش بیرون میپیچیدند. پزشکان مچ دستهایش را به میلههای
تخت بستند و او را به اتاقی قفلشده در انتهای راهرو منتقل کردند.
جنگجویان پاسگاه دیگر او را
«قوماندان» صدا نمیزدند. از آن پس به او میگفتند جنیاتی؛ یعنی کسی که
نیروهای نادیدنی او را لمس کردهاند. هیچیک از آنان نیز برای دیدنش نیامد.
او در آن اتاق قفلشده دراز کشیده
بود، کف دستهایش رو به نور بود، و به یاد برادرش افتاد؛ همان برادری که پرچم
دیگری را انتخاب کرده بود، جنگ دیگری را. دیگر نمیدانست خاطرات زندگیاش را به
یاد میآورد یا نظاره میکرد که زندگی آرامآرام از وجودش بیرون میرود.
.
.
.png)
Comments
Post a Comment